27 Ιουν 2013

Με μια εικόνα! 10 τρόποι να τη χρησιμοποιήσουμε στη Δυσλεξία


Οι εικόνες μπορούν να μεσολαβήσουν με αριστοτεχνικό τρόπο για να μεταφέρουν πληροφορίες, να καθοδηγήσουν την εκφραστική δυνατότητα και να βοηθήσουν στην αντίληψη. Η Δυσλεξία είναι μια ειδική μαθησιακή δυσκολία που αναφέρεται στη διαφορετική νευροανατομία του εγκεφάλου και η εικόνα μπορεί να παίξει κυρίαρχο ρόλο στη μαθησιακή διαδικασία του δυσλεξικού παιδιού  αφού ενισχύει το νόημα και βοηθά στη μνημονική αποτύπωση.

Στα προγράμματα παρέμβασης Δυσλεξία at home χρησιμοποιούμε εικόνες και βρίσκουμε μέσα απο εκεί αφορμές για να δουλέψουμε μαζί γραμματικούς κανόνες, λεξιλόγιο, σύνταξη, μνήμη, αποσαφήνιση όρων όπως: Ουσιαστικό, Επίθετο, Ρήμα κτλ.

Με μια εικόνα μπορούμε:

  • Να καταγράψει όσα Ουσιαστικά βλέπει. 
  • Να γράψει απο ένα Επίθετο για κάθε ουσιαστικό.
  • Να γράψει Τι κάνουμε (Ρήματα) με κάθε ένα απο τα ουσιαστικά.
  • Να γράψει Τοπικά Επιρρήματα για το πως είναι τοποθετημένα στο χώρο αυτά που βλέπει στην εικόνα πχ. Το σκυλί είναι πίσω απο το δέντρο.
  • Να γράψει απο μια πρόταση για κάθε ουσιαστικό.
  • Να φτιάξει επαυξημένες προτάσεις χρησιμοποιώντας /με/ και /που/ πχ. Βλέπω ένα τραπέζι με σιδερένια πόδια που είναι βρώμικο.
  • Να φτιάξει ένα μικρό διάλογο μεταξύ κάποιων ουσιαστικών.
  • Να γράψει μια σκέψη που μπορεί να κάνει κάθε ουσιαστικό της εικόνας πχ. σκυλί 
  • Να δει για κάποια δευτερόλεπτα την εικόνα και να προσπαθήσει να θυμηθεί όσα περισσότερα μπορεί.
  • Να αναφέρει χαρακτηριστικά των ουσιαστικών σε σχέση με κάθε αίσθηση πχ. Κέικ=μαλακό, μυρωδάτο, γλυκό κα.


Tip
Μπορεί να γίνει σαν παιχνίδι και με παιδιά Νηπιαγωγείου σε προφορική βάση!

Απευθύνεται: Σε παιδιά σχολικής ηλικίας με Δυσλεξία/ειδικές μαθησιακές δυσκολίες ως ενίσχυση στη μαθησιακή πράξη.

Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter   



21 Ιουν 2013

Μαθήματα Γραπτής Έκφρασης. Ένα ενδιαφέρον βιβλίο


Απο τις εκδόσεις Πατάκη κυκλοφορεί το βιβλίο: "Μαθήματα Γραπτής Έκφρασης για Όμορφα και Σωστά κείμενα". Πρόκειται για ένα βιβλίο που απευθύνεται σε παιδιά απο Α' - Γ' Δημοτικού για να εξασκηθούν στη παραγωγή γραπτού λόγου, μέσα απο δημιουργικές ασκήσεις και τεχνικές.

Το συγκεκριμένο βιβλίο έχει χρησιμοποιηθεί για ανατροφοδότηση υλικού στις συνεδρίες στην Ειδική Αντιμετώπιση Δυσλεξίας at home με ενδιαφέροντα αποτελέσματα σε παιδιά με Δυσλεξία και άλλες ειδικές μαθησιακές δυσκολίες. Χρησιμοποιεί εικόνες, εύκολη γραμματοσειρά και διαβάθμιση στη δυσκολία. Το πλεονέκτημα που διαθέτει είναι ότι ξεκινά με την απλή παραγωγή προτάσεων και εμπλέκει σιγά, σιγά το παιδί σε πιο σύνθετες μορφές γραφής.



Παραγωγή απλών προτάσεων με χρήση επιθέτων.

Προτάσεις με επίθετα.


Ανάπτυξη προτάσεων μέσα απο περιγραφή εικόνας.

Περιγραφικός λόγος.



Εξάσκηση στη Δημιουργική σκέψη και γραφή.

Δημιουργική γραφή.

Απευθύνεται: Σε παιδιά Δημοτικού με ή χωρίς Δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες για την ενίσχυση στη γραπτή έκφραση. Είναι εύκολα εφαρμόσιμο απο εκπαιδευτικούς, θεραπευτές και γονείς.


Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter   



18 Ιουν 2013

Λογική σκέψη & Δυσλεξία. Μια άσκηση ενίσχυσης.



Μια απο τις βασικές δοκιμασίες που περνά ένας μαθητής του Δημοτικού είναι η κατανόηση κειμένου. Κάθε φορά του δίνονται διάφορα κείμενα και του ζητείται να τα κατανοήσει, να αποκωδικοποιήσει το νόημα τους και να απαντήσει σε ερωτήσεις. 

Το παιδί με Δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες, που οι γλωσσικές πληροφορίες το μπερδεύουν, δυσκολεύεται ακόμα περισσότερο να ξεκλειδώσει το κείμενο και τα δεύτερα νοήματα του. Πρέπει λοιπόν να εξασκηθεί στη διαδικασία της κατανόησης, της διεργασίας συνειρμών και στην κατάληξη του αποτελέσματος μέσα απο ασκήσεις σύνθετης σκέψης.

Μια άσκηση για να εξασκηθεί στη λογική σκέψη είναι και η: Τι υπάρχει μέσα στη τσάντα;


Άσκηση: Σε μια σελίδα Α4 σχεδιάζουμε μια τσάντα και καταγράφουμε μαζί με το παιδί τι μπορεί να υπάρχει μέσα σε αυτή. Στη συνέχεια σκοπός είναι να χρησιμοποιήσουμε τα αντικείμενα που έχει η τσάντα ώστε να καταλήξουμε σε συμπεράσματα για το τι Κάνει, τι Αρέσει, τι Συμβαίνει σχετικά με αυτόν που έχει τη τσάντα.

Τα συμπεράσματα που μπορεί να προκύψουν:

  • πορτοφόλι: έχει χρήματα, ψωνίζει, εκεί έχει το δίπλωμα αυτοκινήτου κτλ.
  • κλειδιά αυτοκινήτου: έχει αυτοκίνητο, ξέρει να οδηγεί, έτσι πάει στη δουλειά της κτλ.
  • γυαλιά μυωπίας: δεν βλέπει καλά, με τα γυαλιά βλέπει καλύτερα, τα χρειάζεται, φοράει φακούς επαφής κτλ.
  • βιβλίο: της αρέσει να διαβάζει, μπορεί να είναι βιβλίο για τη δουλειά της κτλ.
  • χαρτομάντηλα: έχει συνάχι, είναι προνοητική κτλ.
  • φωτογραφική μηχανή: της αρέσει να παίρνει φωτογραφίες, έχει φωτογραφίες που θέλει να δείξει σε κάποιον, θέλει να πάρει βίντεο κάποιον κτλ.
  • γυαλιά ηλίου: είναι καλοκαίρι κτλ.
Τα πράγματα στη τσάντα μπορεί να είναι πολλά και να βοηθήσουν σε πολλές ασκήσεις.


Λογική σκέψη και ρήματα

Στη φωτογραφία φαίνεται πως δουλέψαμε με ένα παιδί της Γ' Δημοτικού με μαθησιακές δυσκολίες τους λογικούς συνειρμούς και τα ρήματα.

Απευθύνεται: Σε παιδιά σχολικής ηλικίας με Δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες και μπορεί να γίνει απο γονείς, εκπαιδευτικούς, θεραπευτές.

Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter   



12 Ιουν 2013

Προπαίδεια & Δυσλεξία. Μια εύκολη τεχνική!



"Οι δυσλεξικοί δυσκολεύονται να θυμούνται λέξεις που δεν συνδέονται μεταξύ τους με μια λογική σκέψη. Γι' αυτό δυσκολεύονται να θυμηθούν ημερομηνίες, μήνες κτλ. [...] πρέπει να θυμόμαστε την Προπαίδεια χωρίς να χρησιμοποιούμε ειδικές στρατηγικές"

Απόσπασμα απο το βιβλίο της Δώρας Δ. Μαυρομμάτη που παρουσιάζει τη διδασκαλία της Προπαίδειας με Εικονογραφήματα και απλές μνημονικές τεχνικές. Η εικονογραφική μέθοδος είναι μια τεχνική που χρησιμοποιείται αρκετά στη διδασκαλία των παιδιών με Δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες. Αυτό που καταφέρνει είναι να μετατρέπει τις γλωσσικές πληροφορίες σε εικόνες, κάτι στο οποίο ανταποκρίνονται με μεγαλύτερη ευκολία οι δυσλεξικοί. Έτσι οτιδήποτε θα έπρεπε να αυτοματοποιηθεί δηλ. να ανακαλείται απο τη μνήμη και να εφαρμόζεται αυτοστιγμεί, περισσότερο ως βίωμα παρά σαν γνώση πχ. ορθογραφία, προπαίδεια, μπορεί να διδαχθεί με την εικονογραφική μέθοδο.


Εικονογραφήματα
 Με τη βοήθεια εικονογραφημάτων κωδικοποιούνται οι αριθμοί σε εικόνες.


Ιστορίες με τα εικονογραφήματα

Οι δύσκολες σχέσεις της προπαίδειας εμφανίζονται μέσα απο ιστορίες με λογική και νόημα. Στόχος είναι να βοηθήσει στην καλύτερη απομνημόνευση.

Μέσα στο βιβλίο υπάρχουν αναλυτικές οδηγίες για το πως γίνεται η διδασκαλία της μεθόδου. Το βιβλίο θα το αναζητήσετε στο www.doramavrommati.gr

Απευθύνεται: Σε παιδιά σχολικής ηλικίας με Δυσλεξία/ειδικές μαθησιακές δυσκολίες που δυσκολεύονται στην απομνημόνευση της Προπαίδειας.

Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter   


6 Ιουν 2013

Ας μάθουμε πρόσθεση στο μικρό μας & στο παιδί με ανωριμότητα!

Η εισαγωγή στις βασικές μαθηματικές πράξεις μπορεί να γίνει ήδη απο τη προσχολική ηλικία με πολύ καλά αποτελέσματα. Ο τρόπος διδασκαλίας ενός παιδιού σε αυτή την ηλικία, όπως έχουμε προαναφέρει, πρέπει οπωσδήποτε να έχει τα εξής στοιχεία:
  • βιωματική μάθηση (παιχνίδι)
  • πολυαισθητηριακό χαρακτήρα (να ενεργοποιούνται οι αισθήσεις)
  • καθοδηγητικό και όχι παρεμβατικό χαρακτήρα (περιμένουμε να τελειώσει αυτό που έχει ξεκινήσει χωρίς να το κάνουμε εμείς για αυτό)

Στα παρακάτω βίντεο φαίνεται με απλό και πολύ ξεκάθαρο τρόπο πως μπορούμε να φέρουμε το μικρό παιδί σε πρώτη επαφή με τη μαθηματική πράξη της Πρόσθεσης.

Θα παίξουμε μαζί του το: αυτό Μαζί με αυτό μας Κάνει...!!!

Πρόσθεση 1

Υλικά: μετρήσιμα υλικά (αυτοκινητάκια, πλαστικά φρούτα, καραμέλες, τουβλάκια κτλ.), ένα καλάθι, ένα κομμάτι ύφασμα (μπλούζα, πετσέτα κτλ.)




Οδηγίες: Τοποθετούμε το ύφασμα μπροστά απο το παιδί. Βάζουμε τα τουβλάκια μέσα στο καλάθι και παίρνουμε διαδοχικά ( όπως δείχνει το βίντεο) μερικά τουβλάκια πχ. 2 Προτρέπουμε το παιδί να πει πόσα έχουμε και συνεχίζουμε βγάζοντας κι άλλα. Η οδηγία που συνεχώς δίνουμε είναι: 2 μαζί με άλλο 1 μας κάνει 3 κτλ. Στο τέλος το δοκιμάζει μόνο του.

Tip 1: Είναι πολύ σημαντικό τα βήματα να γίνονται αργά και κατανοητά. 


Πρόσθεση 2

Υλικά: μετρήσιμα υλικά, καλάθι, ύφασμα, μικρά χαρτάκια, στυλό





Οδηγίες: Το παιχνίδι αυτό είναι συνέχεια του προηγούμενου και μαθαίνει στο παιδί το συμβολισμό της Πρόσθεσης. Για αυτό κάνουμε ότι κάναμε και στο προηγούμενο παιχνίδι αλλά τώρα κάθε φορά το απεικονίζουμε και με τα μαθηματικά σύμβολα όπως στο βίντεο.

Tip 2: Προσέξτε πόσο χρειάστηκε να επαναλάβει την ορολογία των συμβόλων στην αρχή.

Tip 3: Το παιχνίδι αυτό μπορεί να δώσει εξαιρετικά αποτελέσματα και σε παιδιά με ανωριμότητα που δυσκολεύονται στη κατανόηση της πρόσθεσης.

Απευθύνεται: Σε παιδιά προσχολικής ηλικίας και σε παιδιά με ανωριμότητα. Μπορεί να γίνει απο γονείς, εκπαιδευτικούς, θεραπευτές.


Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter   



4 Ιουν 2013

Που πέταξε η μύγα; Επιρρήματα & Δυσλεξία.


Μια κατηγορία λέξεων που δυσκολεύονται ιδιαίτερα τα παιδιά με Δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες να ξεχωρίσουν είναι τα Επιρρήματα. Σε πολλές περιπτώσεις υπάρχει μεγάλη σύγχυση των εννοιών η οποία γίνεται ακόμα χειρότερη όταν πρέπει να τα εντάξουν και σε ομάδες πχ. Τοπικά, Τροπικά, Χρονικά κτλ. 

Τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες όταν έρχονται αντιμέτωπα με γλωσσικά σχήματα που ενέχουν ιδιαίτερες αποχρώσεις εννοιών όπως πχ. η λέξη γρήγορα κατατάσσεται στα Χρονικά και στα Τροπικά επιρρήματα δυσκολεύονται, μπερδεύονται, αρνούνται.

Δυο ασκήσεις που γίνονται στο πρόγραμμα αντιμετώπισης Δυσλεξία at home βοηθούν να μετατρέψουμε το αφηρημένο σε εικόνα με αποτέλεσμα τη καλύτερη κατανόηση.


Που πέταξε η μύγα;
(Τοπικά)


Άσκηση: Στην εικόνα που έχουμε χρησιμοποιήσει και σε άλλες ασκήσεις κάνουμε την ερώτηση που παραπέμπει στα Τοπικά επιρρήματα. Το παιδί ενθαρρύνεται να γεμίσει τη φιγούρα με όλα τα Τοπικά επιρρήματα που του "έρχονται" και απαντούν στο "Που πέταξε η μύγα;"! 

Έπειτα εξηγούμε ότι όλες αυτές οι λέξεις ονομάζονται επιρρήματα που δηλώνουν τον τόπο και απαντούν στο ερώτημα: Πού;


Πότε έρχεται η Μαίρη;
(Χρονικά)



Άσκηση: Ανάλογα συνεχίζουμε και για τα Χρονικά επιρρήματα με την ερώτηση "Πότε έρχεται η Μαίρη;" Εδώ η εικόνα μας εξυπηρετεί μόνο για να μην είναι η καταγραφή των λέξεων σε μια απλή λίστα στο τετράδιο. Το παιδί πάλι πρέπει να απαντήσει στην ερώτηση και μετά εξηγείτε ότι αυτές οι λέξεις είναι τα Χρονικά επιρρήματα και απαντούν στο ερώτημα: Πότε;

Tip: Μια βασική πληροφορία που δίνουμε στο παιδί είναι ότι πρόκειται για άκλιτες λέξεις και εξηγούμε ακριβώς τι σημαίνει αυτό με παραδείγματα απο Ρήματα, Ουσιαστικά, Επίθετα που αλλάζει η μορφή τους σε αντίθεση με το Επίρρημα που μένει "Πάντα ίδιο".


Πίνακας Τοπικών - Χρονικών επιρρημάτων

Τοπικά
Χρονικά
πού; (πούθε ;)
πότε;
κάπου
πουθενά
αλλού
κάποτε
κάπου κάπου
πότε πότε
άλλοτε
εδώ
«κει
αυτού
παντού
τότε
τώρα
ποτέ
εκεί που
όπου
οπουδήποτε
τότε που
όποτε
οποτεδήποτε
(ε)πάνω
κάτω
καταγής
μέσα
έξω
(ε)μπρός
πίσω
δεξιά
αριστερά
ψηλά
χαμηλά
πλάι
δίπλα
κοντά
μακριά
απέναντι
γύρω
ολόγυρα
μεταξύ
αναμεταξύ
ανάμεσα
πέρα
αντίπερα
βόρεια
νότια
ανατολικά
δυτικά
βορειοανατολικά
νοτιοανατολικά κτλ.
αμέσως
ευθύς
κιόλας
ήδη
πια
μόλις
ακόμη (ακόμα)
πάλι
ξανά
σνχνά
συνήθως
ύστερα
έπειτα
κατόπιν
πρώτα
πριν
πρωτύτερα
νωρίς
αργά
γρήγορα
συνάμα
αδιάκοπα
έγκαιρα
χτες
προχτές
σήμερα
(ε)ψές
απόψε
αύριο
μεθαύριο
πέρ(υ)σι
πρόπερσι
φέτος
του χρόνου κτλ.



Απευθύνονται: Σε παιδιά σχολικής ηλικίας με Δυσλεξία/ειδικές μαθησιακές δυσκολίες για να διδαχθούν τα επιρρήματα. Μπορεί να γίνει απο γονείς, εκπαιδευτικούς, ειδικούς θεραπευτές.


Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter