20 Αυγ 2012

"Ας κρατήσουμε το μπαλόνι ψηλά"! Παιχνίδι για την Αδρή κινητικότητα.



Η λεπτή κίνηση της γραφής που χρειάζεται τη συνεργασία του εγκεφάλου, του νευρικού συστήματος και των μυών πρέπει να ξεκινά απο μια γερή βάση για να αναπτυχθεί αποτελεσματικά. Η κίνηση, που είναι το βασικό μέσο για να εξερευνήσουμε τον κόσμο, να τον βιώσουμε, να τον αλλάξουμε χωρίζεται στην αδρή και λεπτή κινητικότητα. Η διαφορά μεταξύ τους είναι ότι η αδρή κινητικότητα αναφέρεται στους μεγάλους μύες του σώματος πχ. χέρια, κορμό, πόδια και στις μεγάλες κινήσεις που κάνουμε με αυτούς όπως τρέξιμο, σκαρφάλωμα ενώ η λεπτή κινητικότητα αναφέρεται στους μικρούς μύες πχ. παλάμη, δάχτυλα και στις μικρές κινήσεις που κάνουμε με αυτούς όπως πιάσιμο αντικειμένου, πιάσιμο μολυβιού, χρήση ψαλιδιού.

Για να μπορούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά τα χέρια μας, οι ώμοι και οι καρποί ώστε να γράψουμε θα πρέπει να βασίζονται σε έναν δυνατό κορμό που μπορεί να μας κρατήσει σταθερούς και να μας περιστρέψει όταν χρειαστεί. Έτσι η σημασία της αδρής κινητικότητας κρίνεται εξέχουσα. 

Ένα πολύ απλό και εύκολο παιχνίδι που εξασκεί τους μύες στην αδρή κινητικότητα είναι το: "Ας κρατήσουμε το μπαλόνι ψηλά".




Υλικά: πολύχρωμα και διαφόρων μεγεθών μπαλόνια

Παιχνίδι: Οι οδηγίες είναι απλές. Φουσκώνουμε τα μπαλόνια (αν θέλετε μπορείτε να αφήσετε το παιδί να βοηθήσει για να εξασκήσει και τους μύες των χειλιών) και το παιδί πρέπει να προσπαθήσει να κρατήσει όσο μπορεί το μπαλόνι ψηλά χτυπώντας το ελαφρά. Αν είναι περισσότερα παιδιά εξελίξτε το παιχνίδι προτρέποντας τα παιδιά να χτυπάνε τα μπαλόνια μεταξύ τους, στον αέρα, χωρίς να τους πέσει.

Οφέλη: Το παιδί μέσα απο το τρέξιμο, πήδημα, ισορροπία, στάση, τέντωμα εξασκεί τους μεγάλους μύες της αδρής κινητικότητας πχ. κορμό, ώμους καθώς και τον συντονισμό χεριού-ματιού.

Απευθύνεται: Σε όλα τα παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας και αποτελεί θαυμάσια άσκηση για παιδιά με προβλήματα συντονισμού, κίνησης και κινητικότητας.

Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολίων/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter  


18 Αυγ 2012

Περιοδικά, εφημερίδες, κόμικ! Πως βοηθούν παιδιά με Δυσλεξία;



Η Μ είναι 9 χρονών πηγαίνει Γ' Δημοτικού και αντιμετωπίζει Δυσλεξία και Διάσπαση προσοχής. Μια απο τις δυσκολίες που έχει στο καθημερινό της διάβασμα είναι η "κατανόηση" των ερωτήσεων, των εκφωνήσεων, του βασικού θέματος ενός κειμένου. Το αποτέλεσμα είναι να καταναλώνει πολλές ώρες στη μελέτη της και να χρειάζεται συστηματική βοήθεια απο τη μητέρα της για να ολοκληρώσει το διάβασμα της.

Η παραπάνω περίπτωση είναι μια απο τις πολλές που αφορούν σε παιδιά με Δυσλεξία και άλλες Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες και δυσκολεύονται με την ανάλυση και την κατανόηση προτάσεων, οδηγιών, κειμένων. Ένα πρόγραμμα παρέμβασης όταν σχεδιάζεται περιέχει πλήθος ασκήσεων που εκπαιδεύουν τα παιδιά στη κατανόηση και στο να δίνουν στοχευμένες και κατανοητές απαντήσεις.

Μικρά και κυρίως κατανοητά και ενδιαφέροντα κείμενα μπορεί κανείς να αντλήσει απο Περιοδικά, Εφημερίδες, Κόμικ

Παρουσιάζεται ένα παράδειγμα μαθήματος για την Μ με κείμενα που χρησιμοποιήθηκαν απο περιοδικό και οι ερωτήσεις που έγιναν σε αυτά:

Το πρώτο κείμενο


Κείμενο ανάλυσης και κατανόησης

Αντλήθηκε απο το περιοδικό Vita (τεύχος 181, Ιούνιος 2012) και αναφέρεται στο γεγονός ότι πονάμε λιγότερο όταν την στιγμή της ένεσης κοιτάμε αλλού! 

Οι ερωτήσεις δόθηκαν με την εξής μορφή:


Διάβασε το κείμενο και απάντησε στις παρακάτω ερωτήσεις:


Για ποιο θέμα μας μιλάει το κείμενο;_________________________________________________________________________________________________
Τι λέει το κείμενο, όταν κοιτάμε ή όταν δεν κοιτάμε την ένεση θα πονέσουμε περισσότερο;_____________________________________________________________________________________________
Επίσης πότε ακόμα θα μας πονέσει περισσότερο η ένεση;______________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Οι ομάδες που ερεύνησαν το θέμα απο ποιες χώρες προέρχονταν;________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Τελικά τι πρέπει να κάνουμε για να μην πονάμε όταν μας κάνουν ένεση;______________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Το δεύτερο κείμενο 


Κείμενο ανάλυσης και κατανόησης

Επίσης βρίσκεται στο περιοδικό Vita (τεύχος 181, Ιούνιος 2012) και ασχολείται με ένα ατύχημα που συνέβη σε πάρκο στο Λονδίνο και στην τελική έκβαση του. Το κείμενο έχει στοιχεία χρονικής αλληλουχίας, ένα θέμα στο οποίο η Μ παρουσιάζει σύγχυση και χρειάζεται ενίσχυση.



Οι ερωτήσεις δόθηκαν με την εξής μορφή:



Να απαντήσεις στις ερωτήσεις.

Πόσο χρονών ήταν αυτός που αρρώστησε;__________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Που βρισκόταν και τι έκανε πριν πονέσει η καρδιά του;________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Να γράψεις τι σημαίνει η φράση: “η καρδιά του τον πρόδωσε”;__________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Ποιος τον είδε και έφερε βοήθεια; Πόσο χρονών είναι και ποιο είναι το επάγγελμα του; ________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Που μεταφέρθηκε ο 27χρονος και σε τι χρειάστηκε να υποβληθεί στο νοσοκομείο;__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________




Βασικά tips: Εκτός απο τις ερωτήσεις τα παραπάνω κείμενα αποτέλεσαν αφορμή σε επόμενες συνεδρίες να δουλευτούν τομείς όπως κλίση ουσιαστικών, επιθέτων, καταληκτικής και θεματικής ορθογραφίας κτλ. Τα κείμενα επιλέγονται σύμφωνα με την ηλικία, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει κάθε παιδί και τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα του.


 Απευθύνεται: Ένας τέτοιος τρόπος ανάλυσης κειμένων ενδείκνυται για όλα τα παιδιά σχολικής ηλικίας που θέλουν να εξασκηθούν στη κατανόηση και γραπτή έκφραση αλλά ιδιαίτερα για παιδιά με Δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες που χρειάζονται ευρηματικούς τρόπους διδασκαλίας. Μπορεί να γίνει απο εκπαιδευτικούς και θεραπευτές.

Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολίων/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter  


14 Αυγ 2012

Μαθηματικά με Lego. 5 δημιουργικές ασκήσεις Μαθηματικών & Δυσαριθμησίας.

Δημιουργικά Μαθηματικά & Δυσαριθμησία.

Τα μαθηματικά είναι στη ζωή μας απο πάντα. Όλη η καθημερινότητα μας είναι γεμάτη απο μαθηματικές σχέσεις ενώ εμείς κάνουμε μαθηματικές πράξεις συνεχώς πχ. φτιάχνουμε ένα φαγητό (αναλογίες), αγοράζουμε-πουλάμε, μετράμε, αντιστοιχούμε, διαιρούμε, πολλαπλασιάζουμε.

Έτσι λοιπόν το να σκεφτόμαστε μαθηματικά, να επιλύουμε προβλήματα και να μπορούμε να τα μεταφέρουμε στον συμβολικό κόσμο των αριθμών είναι κάτι που κρίνεται το λιγότερο, απαραίτητο. Πως μπορούμε όμως να ασχοληθούμε δημιουργικά με τα Μαθηματικά; Σε παιδιά με Δυσλεξία, Δυσαριθμησία, Ανωριμότητα αλλά και σε παιδιά που μόλις ξεκινούν τις πρώτες βασικές πράξεις ένα στοίχημα είναι να δημιουργήσουμε εικόνες και παραστάσεις. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσουμε να περάσουμε καλύτερα στα αφηρημένα σύμβολα των αριθμών που τα παιδιά θα μάθουν να χειρίζονται μέσα απο τις μαθηματικές πράξεις.

Δημιουργικές ασκήσεις Μαθηματικών μπορούν να γίνουν με εργαλείο τα Lego. 

Υλικά: Lego, μαρκαδόροι, χαρτιά Α4

Ασκήσεις: Με τον τρόπο που φαίνεται στη φωτογραφία μπορούμε να σχηματίσουμε ασκήσεις πρόσθεσης και αφαίρεσης αλλά και άλλες περισσότερο σύνθετες στη σκέψη πράξεις:

  • Βασικές πράξεις πρόσθεσης και αφαίρεσης.
  • Πράξεις πρόσθεσης στην οποία θα λείπει το lego του προσθετέου αλλά θα υπάρχει το lego του αποτελέσματος και θα πρέπει το παιδί να βάλει το σωστό στη θέση που λείπει.
  • Πράξεις αφαίρεσης στις οποίες θα λείπει το lego του αφαιρετέου ή αφαιρέτη αλλά θα υπάρχει το lego του αποτελέσματος και θα πρέπει το παιδί να βάλει το σωστό στη θέση που λείπει.
  • Σταδιακά μπορείτε να αντικαταστήσετε το ένα lego της σχέσης με αριθμό ενώ το άλλο παραμένει lego.
  • Επίσης για το τελικό αποτέλεσμα το παιδί αρχικά θα μπορούσε να βάζει το αντίστοιχο lego και σταδιακά να γράφει τον αριθμό του αποτελέσματος.
Με βάση τις παραπάνω υποδείξεις μπορούν να προκύψουν διάφορες μαθηματικές ασκήσεις με τα lego σαν εργαλεία.


Απευθύνεται: Σε παιδιά με Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες πχ. Δυσαριθμησία και Ανωριμότητα που δυσκολεύονται στις μαθηματικές πράξεις αλλά και σε παιδιά Α' Δημοτικού για ενίσχυση. Μπορεί να γίνει απο γονείς, εκπαιδευτικούς και θεραπευτές σε πρόγραμμα παρέμβασης.

Διαβάστε: "Μη φοβάσαι τα κλάσματα έλα να κόψουμε τα σχήματα"  και “Το κρατούμενο τι το κάνω;” 8 κύριες δυσκολίες της Δυσλεξίας στα Μαθηματικά.


Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολίων/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter 



10 Αυγ 2012

Μανταλάκια-γράμματα! 6+1 δημιουργικές ασκήσεις Δυσλεξίας.



Η φωνημική επίγνωση και η ορθογραφία αποτελούν συνήθως κύρια σημεία προσοχής στα προγράμματα παρέμβασης παιδιών με Δυσλεξία και Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες αλλά και σε παιδιά των πρώτων τάξεων του Δημοτικού. Η φωνημική ενημερότητα μιλά για τη δυνατότητα να αντιστοιχούμε κάθε φώνημα της λέξης (ήχο γράμματος πχ. /α/) με το το ανάλογο γραπτό σύμβολο του. Παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες ή που μόλις έχουν διδαχτεί τη γλώσσα παρουσιάζουν λάθη φωνημικά κατά τη γραφή τους δηλ. "τρώνε", προσθέτουν, αντιστρέφουν γράμματα κτλ. μέσα στις λέξεις.

Η επίγνωση των ήχων και των γραπτών συμβόλων των γραμμάτων μιας αλφαβητικής γλώσσας γίνεται με ασκήσεις που εξασκούν αυτή την ικανότητα. Στα παιδιά με Δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες παίζει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο η άσκηση να είναι δοσμένη με τρόπο τέτοιο που το παιδί να συμμετέχει σε αυτή. Για αυτό οι διαδραστικές ασκήσεις είναι πάντα προτιμότερες σαν μέθοδος διδασκαλίας. 

Για να το πετύχουμε αυτό χρησιμοποιούμε διάφορα εργαλεία. Τα ξύλινα μανταλάκια πάνω στα οποία έχουμε γράψει γράμματα με διάφορα χρώματα αποτελούν ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο για τέτοιες συμμετοχικές ασκήσεις.

Υλικά: ξύλινα μανταλάκια, εργαλείο γραφής (στυλό, μολύβια, ξυλομπογιές, μαρκαδόροι)

Τρόποι για να χρησιμοποιήσουμε τα ξύλινα μανταλάκια-γράμματα:

  • Έχουμε γράψει μια συλλαβή, λέξη σε ένα κομμάτι χαρτί και ζητάμε να βάλει πάνω απο τα γράμματα της λέξης τα αντίστοιχα μανταλάκια (όπως φωτογραφία).
  • Ζητάμε να βρει και να βάλει απο πάνω μόνο συγκεκριμένα γράμματα της λέξης που θέλουμε να δουλέψουμε πχ. τα φ-β, π-τ αν το παιδί μπερδεύει αυτούς τους φθόγγους.
  • Σε ένα κομμάτι λευκό χαρτί να βάλει με τη σωστή σειρά τα μανταλάκια - γράμματα για να σχηματίσει την λέξη που ακούει.
  • Να βάλει τα σωστά μανταλάκια-γράμματα για να ολοκληρώσει μια μισή λέξη.
  • Να βάλει το σωστό μανταλάκι-γράμμα στη θέση του γράμματος που λείπει απο τη λέξη που γράψαμε πχ. τ_απέζι
  • Να διορθώσει το "λάθος" που έχουμε κάνει μέσα στη λέξη με το να τοποθετήσει το σωστό μανταλάκι-γράμμα πχ. στη λέξη βαφμός θα πρέπει να βάλει ένα μανταλάκι με το γράμμα /θ/ στη θέση του /φ/.
  • Να εντοπίσει στις λέξεις που θα έχετε γράψει συγκεκριμένο σύμπλεγμα συμφώνων πχ. το /στρ/ και να βάζει απο πάνω τα μανταλάκια-γράμματα για να εντυπωθεί καλύτερα. 
Οι οδηγίες μπορούν να συνεχιστούν και να δημιουργηθούν με αυτό τον τρόπο πλήθος τέτοιων ασκήσεων με τη βοήθεια του εργαλείου. Σκοπός είναι να μπορέσει το παιδί να "ακούει", ξεχωρίζει, αναγνωρίζει, χειρίζεται όλα τα φωνήματα σε κάθε λέξη για να καταφέρει να τα αποτυπώσει και γραπτά.


Σημείωση: Ακριβώς με την ίδια λογική δουλεύουμε και για την ενίσχυση της ορθογραφίας. 

Απευθύνεται: Σε παιδιά με Δυσλεξία και Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες που χρειάζονται έναν εναλλακτικό τρόπο για να ενισχυθεί η φωνημική συνειδητότητα τους και η ορθογραφημένη γραφή. Επίσης είναι ένα δημιουργικός τρόπος για παιδιά της Α' Δημοτικού να "παίξουν" με τη γλώσσα. Οι ασκήσεις μπορούν να γίνουν απο γονείς, εκπαιδευτικούς και θεραπευτές.


Ενημερωθείτε για τα Μαθήματα Ειδικής Αντιμετώπισης Δυσλεξίας at home εδώ
.
Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter  



7 Αυγ 2012

"Δεν καταλαβαίνω τι να κάνω"! Οδηγίες & Κατανόηση σε όλες τις ηλικίες.

Στην πρώτη μου συνεδρία με ένα κορίτσι 9 ετών που είχε διάγνωση για Δυσλεξία:
"- Θέλεις να μου πεις τι είναι αυτό που σε δυσκολεύει περισσότερο απο όλα;
- Δεν καταλαβαίνω τις ασκήσεις. Τι πρέπει να κάνω!"
Οι οδηγίες μιας άσκησης δίνουν τις βασικές κατευθύνσεις των απαντήσεων που πρέπει ο καθένας να δώσει. Αν δεν κατανοείς τα ερωτήματα που πρέπει να απαντήσεις τότε οι επιλογές είναι είτε να παραιτηθείς εξ αρχής απο την προσπάθεια είτε να προσπαθήσεις, με αποτέλεσμα να δώσεις λειψές ή εκτός θέματος απαντήσεις. Οι εκφωνήσεις των ασκήσεων δεν είναι τίποτα άλλο απο γραπτές γλωσσικές οδηγίες. Περιλαμβάνουν το θέμα, υποερωτήματα και κατευθύνσεις. Όταν κάποιος διαβάζει την εκφώνηση μιας άσκησης λαμβάνει πληροφορίες τις οποίες κατηγοριοποιεί ανάλογα και αξιολογεί πως πρέπει να απαντήσει σε κάθε ερώτημα που τίθεται. Αυτές οι πληροφορίες όμως είναι γλωσσικές και χρειάζονται "αποκωδικοποίηση" κάτι που είναι ιδιαίτερα δύσκολο για παιδιά με Δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες. 

Το κάθε παιδί και ιδιαίτερα τα παιδιά με Δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες πρέπει να εκπαιδευτούν να κατανοούν και να εκτελούν οδηγίες. Η αποκωδικοποίηση των νοημάτων και η απομνημόνευση, συγκράτηση των στοιχείων μιας οδηγίας είναι βασικό συστατικό για τη μάθηση. Οι οδηγίες μπορούν να περιλαμβάνουν διάφορους τομείς και να εκτελούνται μέσα στη καθημερινότητα του παιδιού. Σε κάθε ηλικία αλλάζουν ως προς τη πολυπλοκότητα τους καθώς και αν δίνονται γραπτά ή μόνο προφορικά.

Παρουσιάζονται μερικά παραδείγματα οδηγιών:

Για τα μικρά παιδιά:

  • Δώσε μου το ποτήρι σου.
  • Βάλε πάνω στο τραπέζι το παιχνίδι που κρατάς στο χέρι σου.
  • Πήγαινε και κλείσε τη πόρτα.
  • Σήκωσε το χέρι σου, πόδι σου. Κλείσε το μάτι σου. Άνοιξε το στόμα σου και βγάλε τη γλώσσα σου.
  • Πήγαινε στο δωμάτιο σου και φέρε το βιβλίο με τα ζώα.
  • Γύρισε ίσια το βιβλίο σου.
  • Κάτω απο το τραπέζι βρίσκονται τα πέδιλα σου πήγαινε να τα φέρεις.
Για λίγο μεγαλύτερα:


  • Θέλω να κυκλώσεις όλα τα τρίγωνα με κόκκινο χρώμα και όλα τα τετράγωνα με μπλε.
  • Πάρε ένα πράσινο χρώμα και ζωγράφισε έναν ήλιο, ένα καφέ σπίτι και δυο πολύχρωμα λουλούδια.
  • Κάνε τρία βήματα και στρίψε δεξιά και μετά άλλα τέσσερα και στρίψε αριστερά.
Για παιδιά σχολικής ηλικίας:


  • Θέλω να ανοίξεις το βιβλίο σου στη σελίδα 23 και να κυκλώσεις τη πρώτη πρόταση της δεύτερης παραγράφου.
  • Κάνε τρία βήματα, πέντε πηδήματα και άλλα τρία πηδήματα με το αριστερό σου πόδι.
Σε αυτή την ηλικία οι οδηγίες εναλλάσσονται προφορικά και γραπτά.

Οι οδηγίες απευθύνονται σε όλα τα παιδιά απο 1,5 χρονών μέχρι σε όλη τη σχολική ηλικία. Γίνονται απο γονείς ως καθημερινός τρόπος επικοινωνίας, απο εκπαιδευτικούς για την εκπαίδευση των παιδιών στην ακολουθία βημάτων και απο θεραπευτές για παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες/Δυσλεξία στα πλαίσια της αποκατάστασης του ελλείμματος κατανόησης των γλωσσικών πληροφοριών.

για να μάθουν τα παιδιά με Δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες -και όχι μόνο- να γράφουν μικρά κείμενα.


Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολίων/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter